Tijdens de Algemene Ledenvergadering van Branchevereniging Bodemenergie op 16 april 2026 gaf Owen Thomson van RaboResearch een inspirerende gastpresentatie over de energietransitie. Zijn centrale boodschap: De energietransitie vraagt om een mix van verschillende warmte- en koudebronnen en technieken, afgestemd op de specifieke situatie per gebied of gebouw.

De samenhang tussen deze bronnen en technieken – en met name de inzet van opslag – is essentieel om vraag en aanbod van energie beter op elkaar af te stemmen. Bodemenergie speelt hierin een sleutelrol: door warmte en koude in de bodem op te slaan, kunnen schommelingen in vraag en aanbod opgevangen worden waardoor het energiesysteem efficiënter en duurzamer wordt.

Meerdere drijfveren achter de energietransitie

Klimaatverandering wordt vaak gezien als dé aanjager van de energietransitie. Volgens Thomson is dat slechts een deel van het verhaal. Op Europees niveau speelt klimaatbeleid een belangrijke rol, maar in de praktijk zijn het vaak andere problemen die ons eerder ‘in actie’ zetten. Denk aan: milieu- en gezondheidsproblemen, zoals luchtkwaliteit in steden, geopolitieke ontwikkelingen en afhankelijkheid van energie-import en de stijgende energieprijzen.

De rode draad is: lokale problemen vragen om lokale oplossingen, waarbij de energietransitie steeds vaker als antwoord wordt gezien.

Het einddoel: klimaatneutraliteit

Een belangrijk inzicht uit de presentatie is het onderscheid tussen verschillende ambities:

• Energieneutraal: evenveel energie opwekken als gebruiken
• CO₂-neutraal: geen netto uitstoot van CO₂
• Klimaatneutraal: geen netto uitstoot van alle broeikasgassen inclusief CO₂

Volgens Thomson ligt de focus uiteindelijk op klimaatneutraliteit. Dat betekent een brede aanpak, waarbij alle emissies moeten worden teruggebracht naar netto nul.

Warmte: de sleutel tot versnelling

Een cruciaal punt: ongeveer 40% van de totale energievraag bestaat uit warmte. Juist daar ligt een grote opgave én kans. Er zijn grofweg drie routes om de warmtevraag te verduurzamen. Elektrificatie, groene moleculen (zoals waterstof en groen gas) en duurzame warmte- en koudenetten, met diverse bronnen en opslagopties. De energietransitie betekent ook dat we fundamenteel anders moeten gaan denken over en omgaan met energie. Dit zal veranderingen met zich meebrengen en dat gaat wennen worden voor mensen.

 Bodemenergie als stabiele factor in het energiesysteem

Volgens RaboResearch heeft bodemenergie unieke eigenschappen die het systeem versterken:

• Een stabiele bron voor zowel warmte als koude, het hele jaar door
• Mogelijkheid tot opslag, waardoor vraag en aanbod beter in balans komen en de piekvraag beter verdeeld kan worden over meerdere momenten
• Toepasbaar in combinatie met andere technieken en netten

Deze rol sluit aan bij wat wij als branchevereniging al langer benadrukken: bodemenergie fungeert als een duurzame energiebron én als een slimme opslagoplossing.

Kansen én aandachtspunten

Zowel open als gesloten bodemenergiesystemen hebben dus een belangrijke taak in het toekomstige energiesysteem, volgens Thomson. Tegelijkertijd wijst hij ook op de uitdagingen die aandacht vragen.

Sommige gemeenten denken dat bodemenergiesystemen problemen kunnen veroorzaken voor het drinkwater. Daar zit een kennisleemte én een mismatch tussen werkelijkheid en beeldvorming: dit is dus niet duidelijk genoeg voor gemeenten. Een ander punt dat Thomson aanhaalt is de motivatie voor (bijvoorbeeld) een bodemgekoppelde warmtepomp tegenover een lucht-luchtwarmtepomp. Heel veel mensen denken nog niet na over netcongestie, maar willen gewoon een goedkope oplossing hebben. Ook kunnen langdurige vergunningtrajecten projecten vertragen en zijn veel projecten op dit moment nog afhankelijk van subsidies.

 Rol van de sector: kennis en samenwerking

Thomson geeft aan dat het belangrijk blijft om als bodemenergiesector actief te (blijven) werken aan een goede informatievoorziening, en deze actief voor het voetlicht te blijven brengen. Betrouwbare en goed vindbare kennis is essentieel, omdat adviseurs en beleidsmakers zich hierop baseren.

De energietransitie is breder dan alleen klimaatbeleid. Juist de combinatie van economische, geopolitieke en maatschappelijke factoren zorgt voor momentum. Binnen die context is de verduurzaming van warmte essentieel – en biedt bodemenergie een bewezen, stabiele en toekomstbestendige oplossing voor een belangrijk deel van de warmtevraag. Door kennis te bundelen en te blijven investeren in heldere communicatie en samenwerking, kan de sector de impact van bodemenergie verder vergroten en versnellen.

Bekijk hier de presentatie van Owen Thomson, RaboResearch

Lees ook:

RaboResearch signaleert groeiende rol voor bodemenergie in warmtetransitie
Nieuw artikel van RaboResearch onderstreept belang van warmte- en koudeopslag